Kunstenaar Jessica Assmann-Zwaanswijk volhardt ondanks verlies van haar man

’Binnenkort gaat er veel naar een vriend’

Kunstenaar Jessica Assmann-Zwaanswijk doet mee met de Kunstlijn. Ze schildert, fotografeert en maakt collages. De weduwe van de vorig jaar overleden kunstenaar Piet Zwaanswijk is op creatief vlak sinds zijn overlijden niet bij de pakken neer gaan zitten. Toch is het verlies groot. ,,Echt niet grappig, nee.”

De woning van Assmann-Zwaanswijk – in een oud schoolgebouw – is compleet gevuld met het werk van haar overleden man. Overal waar je kijkt, hangt of staat wel een kunstwerk, tot in de keuken en slaapkamer toe. De rebelse kunstenaar laat een oeuvre na van kleurrijke schilderijen, tekeningen en sculpturen, waarbij hij niet nalaat om tegen schenen te schoppen. Ze zegt dat Piet zijn atelier een paar jaar geleden opgezegd heeft en daarom alles verplaatst is naar hun woning. Het is een tijdelijke optie. ,,Het staat helemaal ramvol, maar binnenkort gaat er een hoop naar een vriend in Friesland. Dan krijg ik hier ook een beetje adem.”

Vorig jaar deed Assmann-Zwaanswijk ook mee met de Kunstlijn, samen met haar man. Ze had toen zwart-wit collages gemaakt met haar echtgenoot als onderwerp. Het was een symbolisch afscheid, want kort daarna overleed Piet Zwaanswijk. Het laatste wat hij gemaakt had was een fotoportret van zijn vrouw. Dat was de enige keer dat ze als  kunstenaars samengewerkt hadden, zegt ze. Zij had de foto van hem bewerkt en hij had deze weer nagetekend. ,,In de laatste weken voor zijn dood zei hij: o, ik vind het zo jammer dat ik binnenkort doodga. Hier hadden we een project van kunnen maken.” Assmann-Zwaanswijk is geïnteresseerd in de architectuurstroming Brutalisme. Gebouwen hebben daarbij grote blokachtige structuren van gewapend beton in hoekige en repetitieve vormen, iets wat je veelal ziet in de oude Sovjetlanden. Tijdens de coronatijd introduceerde haar man haar met de stroming. Gewoon om te proberen, had ze vervolgens een gebouw nageschilderd. ,,Dit ging met veel vloeken, tieren en frustratie, heel veel tape om het strak te krijgen, en maar doorzetten en doorzetten. Toch verkocht die meteen.”

Brutalisme
Veel mensen hebben weinig met het Brutalisme, over het algemeen worden de gebouwen lelijk, log en saai genoemd. Bijvoorbeeld het stadhuis van Terneuzen, waar bewoners het liever gesloopt zien. De reden dat mensen geen fan zijn van zulk soort gebouwen is volgens Assmann-Zwaanswijk dat menigeen van tierelantijntjes houdt. ,,Art deco, Jugendstil, dat soort dingen. Toch zijn er ook veel mensen die er wel voor open staan. Het is in mijn ogen rauwe schoonheid, recht voor zijn raap en weg van de truttige baksteen.” Jessica Assmann-Zwaanswijk exposeert bij de Kunstlijn in het Rosenstock-Huessy Huis aan de Hagestraat 10, Haarlem. Ze is het eerste weekend aanwezig bij de expositie.

Geschreven voor Haarlems Dagblad
Gepubliceerd op 24 oktober 2025
Tekst: Jeroen Hoenselaar
Foto: United Photos/Toussaint Kluiter
Link naar artikel