’Uitkijken dat ik niet in de val van kapitalisme trap’

Het Frans Hals Museum in Haarlem heeft kort geleden keramiek van kunstenaar Chris Rijk in de collectie opgenomen. Rijk combineert traditioneel, handgeschilderd Delfts blauw en Boerenbont met de hedendaagse queer- en popcultuur.

Ook geeft hij op humoristische wijze kritiek op massaconsumptie. Hij maakt traditionele objecten als vazen, borden, kopjes, en creëert nieuwe objecten zoals Crocs slippers van keramiek. Een kennismaking in zijn studio in Zaandam.

Stroopwafels

Nederlandser dan dit krijg je het haast niet. Chris Rijk ontvangt zijn gasten met stroopwafels, Delfts blauw en Boerenbont. De broedplaats, waarvan zijn studio deel uitmaakt, bevindt zich in een oude fabriekshal waar het binnen aanvoelt als een oud Japans dorp, met werkruimtes van twee verdiepingen hoog, gelegen aan meerdere straatjes. De kunstenaar studeerde in 2019 af aan de kunstacademie HKU in Utrecht. Keramiek speelde geen rol in de opleiding, maar hij was dol op ’kleien’. Na zijn afstuderen kocht hij twee keramiekovens. Dat was voor hem een kantelpunt. Hij realiseerde zich dat hij veel tijd in keramiekmaken had gestoken. ,,Het zou zonde zijn om het niet meer te doen.” Hij kiest voor Delfts blauw en Boerenbont omdat het oer-Hollands is,maar ookomdat hij mensen beter wil laten kijken en wellicht wat wil ontregelen. Chris Rijk: ,,Delfts blauw is een beetje truttig en onschuldig. Het contrast met bijvoorbeeld iets erotisch is dan erg groot. Dat vind ik leuk. Dat komt het ineens harder aan.” Omdat keramiek niet vergaat, ziet Rijk zijn werk als tijdcapsules, zoals vazen uit de Griekse en Romeinse tijd dat zijn. ,,Als mijn werk over duizend jaar wordt gevonden, dan kan het als een bron worden gezien van de huidige tijd, met hedendaagse onderwerpen erop afgebeeld.”

Luiheid

Actuele thema’s zijn voor hem: consumentisme, kopen, luiheid en kapitalisme.
Ondanks dat er best wat homo-erotische verwijzingen in zijn werk zitten, distantieert hij zich van het embleem identiteit. Hij zegt dat hij op mannen valt en dat dat voldoende is. Volgens hem sla je zijn werk plat door deze te markeren als identiteitskunst. Toch heeft hij zich erbij neergelegd dat mensen het zo lezen en geeft toe dat het een hedendaags thema is. Hij twijfelt wel of hij nog lang door wil gaan met Delfts blauw. ,,Ik wil er niet in blijven hangen. Er moet nu een nieuwe stap komen.” Hij weet alleen nog niet precies welke richting hij op wil, alhoewel hij wel gecharmeerd is van een vaas die hij gemaakt heeft met de tekst erop ’Wish you were gay’. Schilderen en textiel interesseren hem ook. Omdat hij al best veel vazen heeft gemaakt, focust hij zich echter liever op de borden die hij nu maakt. ,,Daar kan ik gewoon van leven. Maar ik moet uitkijken dat ik dan niet te commercieel word.” Doordat er momenteel veel vraag is, voelt het soms of hij zichzelf verloochent en iets doet waartegen hij zich juist verzet. ,,Er wordt zoveel verkocht dat ik heel snel moet werken. En dan trap ik eigenlijk toch in die val van het kapitalisme.”

In het Frans Hals Museum (Groot Heiligland, Haarlem) zijn de verworven kunstwerken van Chris Rijk tentoongesteld onder de titel ’Seks, drugs en aardewerk’. Het museum meldt op zijn website het volgende: ’Rijks werk is zijn persoonlijke waarheid: hij kiest zelf de voorwerpen én de onderwerpen. Zoals de ouderwetse apothekerspotten met daarop ’TikTok’, ’fast fashion’ en ’Bitcoin’. Bedoeld als een soort tijdcapsule – want keramiek vergaat niet.’

Geschreven voor Haarlems Dagblad
Gepubliceerd op 2 augustus 2025
Tekst & Foto: Jeroen Hoenselaar
Link naar artikel