Tentoongestelde cocaïne-envelopjes als waarschuwing

Expositie van moeder van verslaafde dochter in cel van de Koepel

In de oude Haarlemse Koepelgevangenis is in cel 21 een expositie te zien van een moeder met een verslaafde dochter. Moeder Isa (52) vond 198 cocaïne-envelopjes in haar huis. Dat was het startpunt voor de tentoonstelling. Ze fotografeerde alles wat met de verslaving van haar dochter Feline (23) te maken had. Met de expo ’Puinhoop’ wil ze mensen waarschuwen, maar ook informeren. De namen van de betrokkenen zijn gefingeerd ter bescherming van de dochter.

In de voormalige cel staat de term ’Fuck drugs!’ groot op de muur gekalkt. Isa leidt ons rond door de expositie. Er zijn polaroids te zien met de enorme diversiteit aan envelopjes waarmee drugsdealers hun producten marketen, kleine lepeltjes in allerlei kleuren die je meegeleverd krijgt zodat het fabricaat makkelijk te consumeren is, een drugsmenukaart die online rondgestuurd wordt en eruitziet als een fastfoodmenu, maar ook de gespreksgeschiedenissen van dealers die Feline bedreigen omdat ze openstaande schulden heeft. Het blijkt dat dealers alles eraan doen om de schuld te vereffenen. Isa vertelt over haar verslaafde dochter: ,,Doordat die drugs in je kop zit, ga je dingen doen die je anders nooit zou doen. Je steelt of levert je paspoort of ID in om maar te krijgen wat je nodig hebt. En die dealers zijn honden, die zeggen: ’Ach schatje, betaal later maar’. Maar die komen echt wel terug. Hier zie je een mooi stukje dreigement op haar telefoon. Ze dreigen met een brandbom, omdat ze weten waar je woont. Ik heb nog twee kinderen en een man, je snapt: het hele gezin is ziek.”

Verbergen
Verslaafden zullen er alles aan doen om hun verslaving te verbergen. Denk aan samples schone urine. Deze vond Isa geregeld in de post. ,,Ik kreeg pakketjes binnen waarvan ik eerst dacht dat het gezichtsproducten waren. Toch ging ik googelen. Oh, wacht even, dit is schone urine waarmee je een drugstest kan beïnvloeden.” Ook vond ze plastic verpakkingen die leken op die van koffiekoekjes, uiterst professioneel vormgegeven, met op de zijkant twee QR-codes geprint. Isa praat met cynisme in haar stem: ,,Die zijn voor de Zuidas. De codes verwijzen naar de partyagenda van Amsterdam en naar de website van de verslavingsinstelling Jellinek. Daarmee zeggen ze: Kijk, we doen verantwoord, we verwijzen je door naar informatie over cocaïneverslaving.” De professionaliteit van de drugsdealers is iets waar veel legitieme bedrijven een puntje aan kunnen zuigen. Denk aan razendsnelle bezorging binnen vijftien minuten. Daarbij kijken de bezorgers niet naar leeftijd en vragen ze niet naar een ID, zoals bij alcohol
wel gebeurt. Isa weet dat zelfs twaalfjarigen het bestelde in ontvangst mogen nemen. Als Isa een boosdoener moet aanwijzen van de verslaving van haar dochter, dan is het de coronatijd. Feline woonde toen in Amsterdam en werkte daar in een bar. ,,In de coronaperiode werden ze opgesloten, gingen ze experimenteren met verschillende soorten drugs en spelletjes doen. Drugs zijn overal genormaliseerd in het uitgaansleven en bij studenten. Feline werkte
in een kroeg waar de coke na sluitingstijd op de bar al klaarlag. Als iedereen het dan vervolgens doet, dan wordt het heel normaal. Terwijl dat helemaal niet normaal is.”

Terugval
Momenteel woont Feline niet thuis. Ze heeft vorig jaar een terugval gehad en is daarom opgenomen geweest in een kliniek. Om die reden mag ze een half jaar niet werken, omdat haar herstel voorop moet staan. Isa zegt dat de veronderstelling dat een kliniekopname het probleem oplost onterecht is, want het is slechts het startpunt van herstel. Ze verklaart dat je er de rest van je leven aan moet blijven werken. De verslaving is niet weg en een terugval komt vaak voor. Dat heeft ze bij haar dochter gezien. Omdat Feline geen geld had, klopte ze bij veel verschillende dealers aan, die haar drugs op de pof gaven. Om die reden heeft Isa ook zoveel verschillende soorten drugsenvelopjes gevonden in haar huis. Tevens heeft ze de schulden bij de dealers vaak afbetaald, met het idee om er dan maar vanaf te zijn. ,,Het punt is dat als je eenmaal betaald hebt, dan weten die dealers dat ook: bij die ouders, daar moet je zijn, want die dochter kan dit nooit betalen.” Het nadeel is dat Isa en haar man daarmee hoopten dat het probleem van de schuld opgelost was, maar ze vergaten dat hun dochter door de verslaving niet rationeel kon nadenken en vervolgens weer bestelde bij diezelfde dealers.

Moedige Moeders
Isa heeft veel steun gehad aan Moedige Moeders. Deze stichting is in 2004 opgericht, in de tijd dat hulp voor familieleden van verslaafden nog niet bestond. Ze begonnen met een kleine groep in Volendam en zijn gestaag gegroeid tot een landelijke organisatie. Iedere week zijn er lotgenotenbijeenkomsten. Hierdoor ontstaat er een band met elkaar. Het is niet alleen gericht op moeders, want vaders zijn net zo goed welkom. Er is tevens een dagelijkse hulplijn. Isa gaat ook naar de meetings. ,,Gewoon om de anderen te steunen. Als het bijvoorbeeld goed gaat met mijn dochter, dan is dat waardevol voor de rest. Het creëert het vertrouwen dat het toch goed kan komen.” Feit is wel dat niet iedere verslaafde beter wordt, want soms sterven er ook mensen. Het is daarmee een steunverlaat voor de deelnemers. Als ouders erachter komen dat hun kind verslaafd is, dan is het belangrijk om in gesprek te blijven met je kind, zegt Isa. ,,Praat er open over door te vragen welke drugs ze gebruiken. Maar bespreek ook de gevaren en geef aan dat het helemaal fout kan aflopen. Natuurlijk, het is moeilijk om te erkennen dat ze verslaafd zijn. Dat is gezichtsverlies. Ik denk dat het belangrijk is dat ouders in ieder geval kennis hebben van wat iedere drugsoort doet en wat de gevaren zijn.” Feline geeft momenteel aan dat ze weer de kliniek in wil. Isa weet dat de nazorg dan belangrijk is. Dat probeert ze haar dan ook te bieden. Toch weet ze dat haar dochter dit zelf moet oplossen. ,,Ik kan jou niet redden. Je moet dit zelf willen. Ik ben er voor je, maar niet voor de financiële shit. Ik moet een grens trekken, want anders blijf ik het faciliteren. Er is voor verslaafden meestal wel iemand die ze opvangt. Dan wordt het nooit echt akelig. Maar het moet eigenlijk wel een beetje akelig worden. Soms moet je zeggen: tot hier en niet verder. Toch, heel tegenstrijdig, je zegt als ouder tegen jezelf: ik ga dit fiksen. Ik ga haar redden.”

Aandacht
Het idee voor de expositie begon toen Isa zich realiseerde dat haar dochter verslaafd moest zijn, omdat ze zoveel envelopjes in haar huis vond. ,,Eerst dacht ik: ik moet Feline laten zien dat zij zoveel gebruikt. Maar op een gegeven moment kwam het idee: ik wil aandacht aan het probleem gaan geven. Het is wel een schreeuw om aandacht, maar op een bepaald vlak is het ook verwerking voor mezelf." Uiteindelijk is Isa bang dat het niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat is. Toch hoopt ze dat ouders erdoor wakker worden. Ze waarschuwt dat zoiets echt kan gebeuren. Isa had zelf ook nooit verwacht dat ze een verslaafd kind zou krijgen, ook omdat ze haar gezin als heel gewoon beschouwt, waarmee ze aangeeft dat het iedereen kan overkomen. Toch heeft Isa nog hoop voor de toekomst van haar dochter. ,,Ik hoop dat zij een balans kan creëren, dat ze niet weer terugvalt. En ik hoop dat ze een gewoon leven kan leiden.”

De namen Isa en Feline zijn gefingeerd. De echte namen zijn bekend bij de redactie.

Geschreven voor Haarlems Dagblad
Gepubliceerd op 14 maart 2026
Tekst: Jeroen Hoenselaar
Foto: United Photos/Toussaint Kluiter
Link naar artikel Haarlems Dagblad
Link naar artikel De Telegraaf